در مقاله ی پیش رو به بررسی علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک می پردازیم. گیربکس اتوماتیک به عنوان یکی از پیچیده ترین و حساس ترین سیستم های مکانیکی-هیدرولیکی خودرو، نقش حیاتی در انتقال قدرت از موتور به چرخ ها ایفا می کند.
عملکرد ناهموار یا ضربه دار این سیستم که در اصطلاح «تقه زدن» نامیده می شود، یکی از رایج ترین اختلالات است که رانندگان خودرو های اتوماتیک با آن مواجه می شوند. این عارضه ناشی از عوامل متعددی از جمله؛ کیفیت و سطح روغن، خرابی قطعات داخلی یا اختلال در سیستم کنترل الکترونیکی می باشد.
در ادامه هر یک از علل بروز این مشکل را بررسی می گردانیم، با ما همراه گردید.
لیستی از علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک
علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک را کوچک نشمارید. تقه زدن گیربکس اتوماتیک پدیده ای است، که در آن هنگام تعویض دنده یا شروع حرکت، ضربه ای ناگهانی همراه با صدای غیرعادی در خودرو احساس می شود.
این مشکل می تواند ناشی از؛ اختلال در سیستم هیدرولیک، فرسودگی قطعات مکانیکی داخلی، خطا های الکترونیکی در کامپیوتر خودرو یا حتی مشکلات جانبی مانند؛ اتصالات شل شده باشد. موارد زیر مهم ترین علل بروز این مشکل را نشان می دهد؛
کمبود یا افت سطح روغن گیربکس
با آگاهی از علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک، شناسایی مشکل دستگاه برای شما راحت خواهد شد. روغن گیربکس وظیفه روان کاری قطعات داخلی و ایجاد فشار هیدرولیکی لازم برای عملکرد صحیح کلاچ ها و باند ها را بر عهده دارد. زمانی که سطح روغن به دلیل نشتی یا عدم سرویس به موقع کاهش یابد، فشار هیدرولیک سیستم افت کرده و عمل تعویض دنده با تاخیر یا ضربه همراه خواهد شد.
کمبود روغن همچنین منجر به افزایش اصطکاک و گرمای بیش از حد در قطعات داخلی می گردد، که باعث سوختن کلاچ ها می شود. در صورت مشاهده علائم تقه زدن، اولین گام بررسی سطح روغن با استفاده از گیج مخصوص است.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
کیفیت نامناسب یا سوختگی روغن گیربکس
روغن گیربکس در طول زمان به دلیل حرارت بالا، فعالیت مداوم و تجمع ذرات فلزی ناشی از؛ سایش قطعات، خاصیت روانکنندگی و ویسکوزیته خود را از دست می دهد. سیال سوخته یا کثیف دیگر نمی تواند فشار هیدرولیکی لازم را برای عملکرد نرم صفحات و باند های ترمز ایجاد کند و همین امر باعث تعویض دنده های خشن و ضربه دار می شود.
گرفتگی فیلتر روغن گیربکس
علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک مرتبط به گرفتگی فیلتر روغن است. این قطعه وظیفه جدا کردن ذرات معلق، براده های فلزی و آلودگی های موجود در روغن را بر عهده دارد. با گذشت زمان و کارکرد بالای خودرو به تدریج با ذرات و رسوبات پر شده و مانع عبور مناسب جریان روغن می شود.
کاهش جریان روغن از فیلتر باعث افت فشار سیستم هیدرولیک شده و در نتیجه کلاچ ها و باند ها به درستی عمل نکرده و هنگام تعویض دنده ضربه احساس می شود. تعویض دوره ای آن به همراه روغن، از بروز این مشکل جلوگیری می کند.
خرابی شیر برقی های گیربکس (سلونوئید ها)
علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک مرتبط به خرابی قطعات اساسی این سیستم است. شیر برقی های گیربکس وظیفه کنترل جریان روغن هیدرولیک به بخش های مختلف جعبه دنده را بر عهده دارند.
این قطعات الکترومکانیکی بر اساس فرمان های دریافتی از ECU، مسیر های روغن را باز و بسته می کنند. خرابی یا کثیف شدن این قطعه پیش زمینه ای می شود، تا فشار روغن به صورت نادرست یا با تاخیر اعمال گردد و همین اختلال در زمانبندی سبب تعویض دنده با ضربه می شود. در بسیاری از موارد، خرابی شیر برقی با روشن شدن چراغ چک و ثبت خطا در سیستم دیاگ قابل شناسایی است.
خرابی ساعت گیربکس یا بلوک هیدرولیک
بلوک هیدرولیک یا ساعت گیربکس به عنوان قلب سیستم هیدرولیک شامل مجموعه ای از سوپاپ ها و کانال های روغن است، که فشار هیدرولیک را برای عملگر های مختلف تنظیم می کند. به مرور زمان، رسوبات و ذرات معلق در روغن می توانند باعث چسبیدن یا گرفتگی این سوپاپ ها شوند.
با بررسی علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک فرصت خود را برای بازیابی کاکرد این قطعه برتر از دست ندهید. همچنین خرابی واشر های آب بندی درون این مجموعه باعث نشتی داخلی و افت فشار می گردد.
فرسودگی کلاچ ها و باند های ترمز داخلی
فرسودگی کلاچ ها و باند های ترمز داخلی دیگر علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک به شمار می رود. کلاچ ها و باند های ترمز از جمله قطعات داخلی هستند، که با استفاده از اصطکاک، دنده ها را درگیر و آزاد می کنند. این قطعات با کارکرد طولانی مدت و فشار های بالا دچار سایش و فرسودگی می شوند.
زمانی که سطح اصطکاکی این قطعات کاهش می یابد، درگیر شدن آن ها با لیز خوردن و ضربه همراه خواهد بود. این حالت به مرور زمان شدت یافته و باعث سوختن کامل کلاچ ها می شود. فرسودگی این قطعات معمولا با علائم دیگری مانند؛ افت شتاب و افزایش دور موتور نیز همراه است.
اختلالات در سیستم الکترونیکی و ECU
درباره علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک از کارشناسان متخصص جویا شوید. خطا های نرم افزاری یا سخت افزاری در واحد کنترل الکترونیکی (ECU) عامل اصلی ارسال فرمان های نادرست به شیر برقی ها و سایر عملگر های گیربکس است.
گاهی اوقات قطعی یا اتصال کوتاه در سیم کشی های مربوط به گیربکس نیز منجر به اختلال در عملکرد آن می شود. در این موارد، گیربکس در حالت اضطراری قرار می گیرد و تنها در یک دنده ثابت کار می کند. برای تشخیص دقیق این نوع خطا ها، استفاده از دستگاه دیاگ و بررسی کدهای خطا ضروری است.
جهت کسب اطلاعات بیشتر تماس بگیرید کنید
عملکرد نامناسب رادیاتور روغن گیربکس
رادیاتور روغن یا خن ککننده گیربکس وظیفه کاهش دمای روغن را با عبور از کنار مایع خنک کننده موتور بر عهده دارد. در صورتی که این رادیاتور دچار رسوب، گرفتگی یا خرابی داخلی گردد، دمای روغن گیربکس به طور غیرعادی بالا می رود.
افزایش حرارت روغن باعث کاهش ویسکوزیته آن شده و فشار هیدرولیک سیستم افت می کند. با افت فشار، باند ها و کلاچ ها به درستی درگیر نمی شوند و هنگام تعویض دنده، شاهد ضربه های محسوس خواهید بود.
شل شدن اتصالات و خرابی دسته موتورها
شل شدن اتصالات و خرابی دسته موتور ها مهم ترین علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک محسوب می گردد. پیچ های اتصال گیربکس به بدنه خودرو و همچنین دسته موتور ها، وظیفه مهار لرزش ها و ضربه های ناشی از؛ عملکرد گیربکس را بر عهده دارند.
فرسودگی یا شل شدن این قطعات باعث انتقال مستقیم ضربه ها به اتاق خودرو می شود و راننده احساس تقه زدن شدیدی خواهد داشت. در بسیاری از موارد، این مشکل به تنهایی باعث ایجاد صدای تقه در تعویض دنده می شود و اگر به آن رسیدگی نکنید، به سایر اتصالات و سیستم های خودرو آسیب می زنید.
سخن آخر
در مقاله ی بالا درباره علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک صحبت کردیم. تقه زدن گیربکس اتوماتیک را هرگز نادیده نگیرید. این عارضه زنگ خطری است، که بیانگر نیازمندی قطعه به رسیدگی می باشد.
تشخیص به موقع علت و مراجعه به تعمیرکار گیربکس وان، هزینه های سنگین را کاهش می دهد و عمر گیربکس را افزایش می دهد. پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.
سوالات متداول
۱. آیا تقه زدن گیربکس خطرناک است؟
بله، اگر به آن رسیدگی نشود، باعث آسیب جدی به کلاچ ها، صفحات و پمپ روغن شده و هزینه تعمیر را چند برابر می کند.
۲. هر چند کیلومتر روغن گیربکس باید تعویض شود؟
معمولا هر ۳۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر بسته به مدل خودرو و شرایط رانندگی، تعویض روغن گیربکس توصیه می شود.
۳. آیا تقه زدن گیربکس با دستگاه دیاگ قابل تشخیص است؟
بله، در بسیاری از موارد خطاهای الکترونیکی و خرابی شیر برقی ها با دستگاه دیاگ قابل شناسایی هستند، اما برخی مشکلات مکانیکی نیاز به باز کردن گیربکس دارند.
